Bất đồng khúc xạ: hiện tượng lệch độ giữa hai mắt nguy hiểm phụ huynh thường bỏ qua
Không ít các bậc phụ huynh chỉ bắt đầu lo lắng khi nghe con thông báo nhìn mờ, hoặc khi phát hiện con bị cận thị cao, viễn thị nặng. Tuy nhiên, trên thực tế y khoa, có một tình trạng nguy hiểm hơn rất nhiều vì cực kỳ khó nhận biết bằng mắt thường: Hai mắt của trẻ có độ khúc xạ không đều nhau – hay còn gọi là bất đồng khúc xạ.
Được ví như kẻ đánh cắp thị lực thầm lặng, tình trạng lệch độ cận, loạn hoặc viễn giữa hai mắt nếu không được phát hiện sớm sẽ để lại những hệ lụy nghiêm trọng cho tương lai của trẻ.
Bất đồng khúc xạ ở trẻ em là gì?
Bất đồng khúc xạ xảy ra khi có sự chênh lệch lớn về độ khúc xạ giữa mắt phải và mắt trái (ví dụ: một mắt bị cận thị nặng, mắt còn lại hoàn toàn bình thường hoặc chỉ bị cận rất nhẹ).
Khi tình trạng này xuất hiện, cơ chế thị giác của cơ thể sẽ vận hành theo hướng "bù trừ":
- Não bộ nhận diện một mắt nhìn rõ nét và một mắt nhìn mờ nhòe.
- Để duy trì hình ảnh rõ ràng nhất, đại não sẽ ưu tiên tiếp nhận tín hiệu từ mắt tốt và tự động "tắt" hoặc giảm tần suất sử dụng mắt yếu hơn.
- Mắt yếu do ít được kích thích sẽ dần bị chậm phát triển chức năng thị giác, dẫn đến suy giảm thị lực nghiêm trọng.
Điều đáng nói là trẻ mắc hội chứng này vẫn sinh hoạt, chạy nhảy hoàn toàn bình thường, không hề kêu đau mắt hay nhìn mờ do mắt tốt đã gánh toàn bộ tầm nhìn. Do đó, bệnh dễ dàng bị bỏ qua trong suốt nhiều năm đầu đời – ngay trong giai đoạn vàng để hoàn thiện thị lực của trẻ.
Hệ quả lâu dài nguy hiểm khi không can thiệp sớm
Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, tình trạng lệch độ mắt sẽ dẫn đến những biến chứng nặng nề:
- Thị lực phát triển không đồng đều: Khoảng cách về độ khúc xạ giữa hai mắt ngày càng kéo dãn.
- Giảm khả năng phối hợp thị giác: Trẻ mất đi thị giác hình khối (thị giác lập thể), gặp khó khăn trong việc ước lượng khoảng cách và không gian xung quanh.
- Nguy cơ cao hình thành nhược thị ở trẻ em: Đây là biến chứng nguy hiểm nhất. Mắt lười (nhược thị) khi đã bước qua độ tuổi trưởng thành (sau 12 tuổi) sẽ cực kỳ khó phục hồi, dù có đeo kính đúng số hay phẫu thuật cũng không thể đạt được thị lực tối đa 10/10.
Những biểu hiện kín đáo cảnh báo trẻ bị lệch độ mắt
Vì trẻ nhỏ chưa thể tự nhận thức được sự bất thường của thị lực, ba mẹ cần đặc biệt lưu ý đến các dấu hiệu trẻ bị yếu một bên mắt thông qua các thói quen hằng ngày:
- Trẻ rất mau mỏi mắt, chảy nước mắt hoặc kêu nhức đầu khi ngồi đọc sách, viết chữ.
- Khả năng tập trung kém, hay đọc sót chữ, viết lệch dòng dù rất cố gắng.
- Khi nhìn tivi, nhìn bảng hoặc quan sát vật ở xa, trẻ có xu hướng nghiêng đầu, xoay người hoặc nhìn lệch sang một bên.
- Thường xuyên dùng tay che hoặc dụi một bên mắt khi cần nhìn kỹ.
- Phản xạ không gian kém, hậu đậu, dễ vấp ngã khi đi lại hoặc vụng về khi chơi các môn thể thao cần độ chính xác như nhặt bóng, cầu lông.
Các biểu hiện này thường xuất hiện rời rạc nên rất dễ bị hiểu lầm là trẻ hiếu động, thiếu tập trung học tập. Thực chất, đó là lúc mắt và não bộ đang phải gồng mình điều tiết quá độ.
Giải pháp tầm soát và cân bằng thị lực tại Phòng khám Mắt Tuệ Anh
Tình trạng lệch độ khúc xạ hoàn toàn không thể phát hiện chính xác nếu chỉ bằng các bài kiểm tra “nhìn thử bảng chữ cái” thông thường ở trường học hay tại các cửa hàng kính thuốc. Trẻ cần được thực hiện quy trình khám mắt cho trẻ em chuyên sâu để đo khúc xạ khách quan riêng biệt từng mắt, đồng thời đánh giá chức năng phối hợp thị giác hai mắt.
Tại Phòng khám Mắt Tuệ Anh, chúng tôi ứng dụng hệ thống trang thiết bị hiện đại hàng đầu giúp đo đạc chính xác tuyệt đối độ khúc xạ của từng mắt. Sau khi xác định mức độ chênh lệch, các chuyên gia nhãn khoa tuyến đầu (đến từ BV Mắt Trung ương, BV 108, BV Quân đội 354) sẽ thiết kế phác đồ điều trị cá nhân hóa phù hợp cho từng bé:
- Chỉ định sử dụng các loại tròng kính công nghệ cao giúp cân bằng thị lực hai mắt.
- Áp dụng các bài tập nhãn khoa chuyên sâu (bịt mắt tốt để tập cho mắt nhược thị) nhằm kích thích lại chức năng thị giác.
- Theo dõi sát sao tiến trình phát triển nhãn cầu của trẻ qua các kỳ tái khám định kỳ.
Trong hành trình lớn khôn của con yêu, mọi sự phát triển đều cần sự cân bằng vững chắc. Đừng để tầm nhìn của con bị khập khiễng và rơi vào nguy cơ nhược thị vĩnh viễn chỉ vì sự chủ quan của người lớn.
Đã bao lâu rồi con yêu chưa được tầm soát đáy mắt và khúc xạ chuyên sâu?
Nhắn tin ngay cho Fanpage hoặc liên hệ Hotline 093.110.8663 để đặt lịch hẹn khám mắt cùng các chuyên gia hàng đầu tại Tuệ Anh.
